Giftige stoffen in elektronica

In elektronica zitten gevaarlijke stoffen en daarom moet er zorgvuldig mee omgegaan worden en moeten deze niet bij het afval terechtkomen. Wij maken ons er sterk voor om dit zoveel mogelijk te voorkomen. Doordat wij de afgedankte spullen gratis ophalen, maken wij het nog eenvoudiger om deze spullen niet in het afval te laten verdwijnen.

Om duidelijk te maken hoe gevaarlijk vele stoffen zijn volgt hieronder een opsomming van veel gebruikte giftige stoffen in elektronica en het mogelijke effect op de gezondheid als men er aan blootgesteld wordt.

 

Lood

Lood is een zacht metaal en kent daardoor vele toepassingen.

Lood wordt via het bloed verdeeld over de organen. Het hoopt zich meestal op in het beenderenstelsel. Lood is geen essentiële stof voor de mens en het kan bij regelmatige inname verschillende organen en functies beschadigen. Lood veroorzaakt onder andere een verhoging van de bloeddruk en schade aan de nieren. Blootstelling aan lood kan leiden tot onomkeerbare schade aan het zenuwstelsel. Kinderen die met lood in aanraking komen, riskeren een lager IQ.

Ook voor dieren is lood gevaarlijk. Vissen krijgen bij blootstelling aan lood last van diverse gedragsstoornissen, watervlooien vermenigvuldigen zich minder snel en vogels sterven na inname van lood(hagel).

 

Kwik

In de industrie wordt kwik vooral gebruikt voor elektrische en elektronische toepassingen en in allerlei verbindingen.

Door blootstelling aan kwik, of verbindingen ervan, kan men de ziekte kwikvergiftiging oplopen.

Effecten bestaan onder meer uit hersenletsel, nier- en longbeschadiging.  Kwikvergiftiging kan leiden tot verschillende ziekten, zoals acrodynie, het syndroom van Hunter-Russell, en minamataziekte. Symptomen zijn onder andere wazig zien, doofheid, verstoord gevoel en gebrek aan coördinatie. Vooral bij kinderen in ontwikkeling kan kwik hersenschade en schade aan het zenuwstelsel aanrichten.

 

Cadmium

In laagsmeltende legeringen (bijvoorbeeld soldeer) en in legeringen met grote slijtvastheid en weerstand tegen metaalmoeheid wordt cadmium regelmatig gebruikt. Het werd ook gebruikt in oplaadbare batterijen van computers, oude beeldbuismonitoren en tv’s.

Zelfs in zeer lage concentraties is cadmium uiterst giftig. Door cadmium te inhaleren kan er grote schade aangericht worden aan de nieren en de luchtwegen. Door inname kan cadmium schade aanrichten in de lever en nieren.

Van veel cadmiumverbindingen is bekend of wordt sterk vermoed dat ze kankerverwekkend zijn.
Uitgestoten cadmium komt in ons voedsel terecht doordat het opgenomen wordt door planten. De cadmium wordt opgeslagen in de lever en nieren van dieren die deze planten eten.
Blootstelling aan een lage hoeveelheid cadmium leidt niet onmiddellijk tot gezondheidsproblemen, maar schaadt de gezondheid op lange termijn; de nieren worden beschadigd en het maakt de beenderen minder sterk (osteoporose en botbreuken).

Uit onderzoek is gebleken dat er een verband is tussen het inademen van grote hoeveelheden cadmium en het krijgen van longkanker.

 

Beryllium

Beryllium wordt gebruikt in elektrische contacten als metaallegering en als berylliumoxide in chips (halfgeleiders).

De stof is één van de gifstigste zware metalen. Bij blootstelling aan berylliumoxide ontstaat bij de mens de dodelijke longziekte berylliose.

 

Broomhoudende vlamvertragers

Wordt toegepast in elektronische apparatuur om de brandbaarheid ervan te verminderen. In computers komt het voornamelijk voor op de volgende plaatsen:

  • Connectors
  • Printplaten
  • Kabels
  • Plastic behuizing van computers en monitoren

Neurologische effecten zijn al aangetoond in dierproeven. Veel broomhoudende vlamvertragers brengen de hormoonhuishouding in de war. Bij de verbranding van deze stoffen komen vaak nóg gevaarlijkere dioxines vrij.

Broomhoudende vlamvertragers zijn erg giftig, breken nauwelijks af in het milieu en hopen zich op in het vetweefsel van mensen en dieren. De stoffen komen eenvoudig in het milieu terecht: tijdens de productie, tijdens het gebruik in consumentenproducten en wanneer deze producten bij het afval terechtkomen.

 

PVC

PVC wordt vooral gebruikt als isolatiemateriaal van kabels en draden.

Op zich is PVC zelf niet direct gevaarlijk, maar het zorgt wel voor vervuiling tijdens de productie en als afval.
Bij verbranding in de afvalfase komen giftige dioxines en furanen vrij.

Vaak worden er weekmakers aan PVC toegevoegd en juist deze kunnen een gevaar voor de gezondheid opleveren.

 

Ftalaten (weekmakers)

In elektronica worden ftalaten met name gebruikt als toevoeging aan PVC om het buigbaarder te maken.

Ftalaten breken moeilijk af en hopen zich op in het milieu en in het menselijk lichaam. Ze zijn hormoonverstorend. Het risico bestaat dat weekmakers de kwaliteit van sperma verminderen en de ontwikkeling van ongeboren baby’s storen.

 

Dioxines

Dioxines komen vrij bij verbranding van PVC en broomhoudende vlamvertragers.

Uit dierenexperimenten blijkt dat deze stoffen schadelijk zijn voor de zich ontwikkelende hersenen.

Blootstelling aan dioxines leidt tot een verhoogd risico op kanker en het kan leiden tot chlooracne, verzwakking van het immuunsysteem, hormoonverstoring en ontwikkelingsstoornis.

 

Antimoonverbindingen

Antimoonverbindingen worden gebruikt in elektronica in chips en als brandvertrager in plastics.

Veel antimoonverbindingen zijn zeer giftig. De symptomen van antimoonvergiftiging lijken op die van arseenvergiftiging. Antimoonverbindingen kunnen leiden tot huidontstekingen en irritaties van het ademhalingskanaal. Ze verstoren ook het immuunsysteem.

 

IJzer en Staal

Als ijzer in grote hoeveelheden opgenomen wordt, dan is het giftig. Het kan lever, hart en endocriene organen aantasten (organen die hormonen uitscheiden zoals de schildklier, bijschildklier, bijnier en alvleesklier).

 

Zilver

Zilver wordt gebruikt in elektrische en elektronische producten, omdat het een goede geleider is. Zilver of zilverlegeringen worden gebruikt om componenten met elkaar te verbinden. Voor langere verbindingen is zilver te duur.

Metallisch zilver is niet schadelijk maar veel verbindingen die zilver bevatten zijn wel giftig en kunnen kankerverwekkend zijn. Sommige zilververbindingen kunnen de ziekte argyrie veroorzaken, die onschadelijke, maar permanente grijze of zwarte vlekken veroorzaakt op de huid.

Zilvernitraat kan bij inslikken buikpijn, gevoel van zwakte, spierkrampen en een blauwe huid veroorzaken. Zowel bij de huid als de ogen kan er roodheid en pijn ontstaan. Wanneer zilvernitraat wordt ingeademd kunnen klachten ontstaan zoals keelpijn, hoesten en kortademigheid.

 

Tantalium

In elektronica wordt tantalium veelvuldig gebruikt in poedervorm bij de productie van condensatoren met een hoge capaciteit, bijvoorbeeld in mobiele telefoons.

Zuiver tantaal reageert niet met lichaamsvloeistoffen, het heeft geen irriterende werking op het lichaam.
Met tantaliumverbindingen worden we niet vaak geconfronteerd, maar ze zijn wel giftig; van sommige verbindingen is aangetoond dat zij kanker kunnen veroorzaken.

Tantalium kan schadelijk zijn bij inademing, inslikken of opname via de huid. Het veroorzaakt oog- en huidirritatie en werkt irriterend op de slijmvliezen en ademhalingsorganen.